Bannerfoto: Clematis Montana ©2014

Clematis, wie helpt jou klimmen?

Clematissen groeien het liefst zo snel mogelijk naar grote hoogte om te kunnen genieten van de zon. Met hun ranken krullen ze zich om elke houvast die ze kunnen vinden om hun bloemen zo te schikken dat de regen, maar ook de warmte optimaal wordt opgevangen.
Je zou kunnen zeggen dat Clematis laat zien hoe je je doelen op een snelle manier kunt bereiken, waarbij ze de situatie zo optimaliseert dat ze er het beste uithaalt wat erin zit. Slim toch?
Als mensen doen we eigenlijk hetzelfde. We vragen hulp en steun. Bijvoorbeeld als we ons eigen bedrijf zo optimaal mogelijk willen presenteren of een ander doel voor ogen hebben waar we hulp bij kunnen gebruiken.
Clematis laat me zien dat het goed is om bewust te blijven wie er heeft geholpen bij dit klimmen naar deze optimale positie. Want zonder steun (van anderen) bereikt de Clematis geen grote hoogte.

Wie helpt jou klimmen?

Bloesemremedie

Clematis (Clematis vitalba), ook wel Bosrank genoemd, wordt als bloesemremedie gebruikt bij het vormgeven van het onzichtbare, het verwezenlijken van je diepste dromen.
Clematis vitalba geeft inzicht in oorzaak en gevolg, geeft innerlijke helderheid en concentratie. Ze stimuleert creativiteit en levendige communicatie.

Kruidengeneeskunst

Clematis is niet voor inwendig gebruik als thee of tinctuur, tenzij in een homeopatische verdunning, zoals een D3 of werkt met de bloesemremedie.
Alleen de Bosrank (Clematis vitalba) wordt in kruidenboeken beschreven.

In het kruidenboek van Ingrid (2009) staat dat het uitwendig als afkooksel wordt gebruikt om de doorbloeding van de huid te bevorderen, bij huidzweren, pijn, zenuwpijn of open been. Wanneer de gekneusde wortel en stengel van deze plant een paar minuten gekookt heeft en je de plant een tijdje in zoete olie legt dan zou deze olie helpen tegen jeuk.
Wanneer ik andere kruidenboeken hierop na sla dan wordt de plant gekookt (!) in olie.

Maar het is goed om te testen wat de plant doet op je huid, want het is blaartrekkend.
Oude kruidenboeken vermelden dit als een “vlammende” plant: flammula.
Dioscorides (40-90 nChr.) beschrijft het als hulpmiddel bij schurft.
Dodoneus (Cruydenboeck 1554) vindt geen toepassing voor de plant, maar Joost van Ravelingen (Cruydtboeck 1581) vult Dodoneus aan met een recept voor een zalf:
Joost schrijft dat de bladeren van de Bosrank scherp van smaak zijn. Hij vindt ze nuttig om blaren mee te trekken. Dit deed men vroeger om een ontstekingen die veel dieper lagen naar buiten te halen. Tegenwoordig doen we dat anders.
Voor de zalf gebruikt hij de middelste schors, die in olie gekookt (!) werd. Hierbij werd “koperrood” gedaan (voor dit ingrediënt moet je zoeken in de alchemie) en was (bijenwas). Zo ontstond een zalf die werd gebruikt tegen schurft (op het hoofd). Deze zalf wordt gebruikt op de (hoofd)huid, wanneer deze eerst met Brandnetel (Urtica diocia) water gewassen is of met urine. Dit 3 dagen lang, 1x per dag. Daarna maakt men de huid nat met Rozenwater waar koperrood in opgelost is. Het doek wat je daarvoor gebruikt mag op de huid opdrogen.

Niet iets wat ik zelf zou proberen. Maar een leuk weetje als je de plant tegenkomt.
Bovendien is dit “koken in olie” een andere benadering dan het maceraat wat tegenwoordig wordt gebruikt om de inhoudsstoffen uit planten te benutten.

Wildplukken

Marion de Kort merkt in haar boek “Wildpluk compendium”(2021) heel terecht op dat deze plant saponinen en ranunculine bevat en het ongeschikt is voor consumptie. Terwijl andere wildplukboeken rustig de gekookte scheuten aanbevelen (zoals Het grote wildplukboek van Edwin Flores 2013).
Ik snap dat wel dat sommige mensen vinden dat je dit kunt eten want Lobelius beschrijft in zijn Cruydtboeck (1581) dat het wordt gepekelt en zo kan worden gegeten.
Flores vindt dat je het moet koken.

Wie helpt jou klimmen?

Je zou dus kunnen stellen dat Clematis, net als bij het klimmen, wat hulp nodig heeft om ook als geneesmiddel te kunnen dienen:
– Alcohol, water, zon en een flinke verdunning voor de Bloesemremedie.
– Olie om er een huidolie van te kunnen maken.
– Pekel om het volgens Lobelius te kunnen eten of kokend water volgens Flores. (ik raad het af hoor).
Zonder hulp kan het niet klimmen, zonder hulp veroorzaakt het blaren op de huid. Waar in de middeleeuwen trouwens gebruik van werd gemaakt om sympathie op te wekken bij het bedelen. Het werd ook wel bedelaarskruid genoemd (Marcel de Cleene, Historia Naturalis 2019).
Alles in deze plant heeft even dat extraatje nodig van buiten zichzelf. Om te klimmen en om te genezen.
Dit maakt de plant niet slecht, maar eerlijk. En wanneer wij vragen om steun of dat beetje extra hulp van buitenaf, kun je dan ook erkenning geven aan wie je heeft geholpen.

Meer leren over planten?
Bij “school voor Natuurwijze” bied ik verschillende activiteiten aan waar je meer over planten kunt leren.
Klik hier voor meer info

Weten welke plant het beste bij jou past?
Tijdens individuele begeleiding leer ik je welke plant het beste bij jouw situatie past op dit moment.
Klik hier voor meer info

Scroll naar boven