Planten, Samhain & de herinnering aan onze doden
Een inspirerende lezing over planten, voorouders, rituelen en de kracht van herinneren
Wat gebeurt er wanneer we aan onze doden denken?
Wanneer we een naam uitspreken van iemand die er niet meer is.
Wanneer we een kaars aansteken, een foto neerzetten of een bloem op een graf leggen.
Samhain wordt vaak gezien als het Keltische feest van de doden: het einde van de oogst, het begin van de donkere helft van het jaar en een moment van overgang. In veel moderne spirituele tradities wordt Samhain verbonden met het idee dat de grens tussen de wereld van de levenden en de doden dunner wordt ervaren.
Dat beeld spreekt tot de verbeelding. Maar in deze lezing kijken we vooral naar wat daaronder ligt.
Wat betekent het eigenlijk om je doden te herinneren?
Wanneer we naar de natuur kijken, zien we dat Samhain niet alleen over de dood hoeft te gaan. De herfst laat ons ook zien wat terugtrekken betekent. Wat zichtbaar wordt wanneer de zomer voorbij is. Wat verdwijnt, rust en uiteindelijk opnieuw onderdeel wordt van een grotere kringloop. En daarin spelen planten een bijzondere rol.
Een plant is nooit alleen een plant. Tijdens mijn onderzoek ontdekte ik steeds opnieuw hoeveel geschiedenis er verbonden is aan planten en het landschap om ons heen. Planten werden door de geschiedenis heen gebruikt bij het verzorgen en wassen van lichamen, bij het geuren van ruimtes, bij begraven, bij het markeren van graven, bij het herinneren en bij het begeleiden van de dode.
Er is een oud woord dat ik in dit verband bijzonder mooi vind: dodenminne — liefde voor de doden. Een liefde die zich onder andere kan uiten in herinneren.
Ook het landschap draagt herinneringen met zich mee. Sommige planten groeien op plekken waar al generaties lang mensen samenkomen, begraven worden of rituelen uitvoeren. Wanneer we beter leren kijken, kan het landschap gaan voelen als een archief waarin oude verhalen nog altijd aanwezig zijn.
Van planten naar voorouders
Rond Samhain maken veel mensen een altaar voor hun voorouders. Een plek waar foto’s, kaarsen, stenen, voorwerpen en planten samenkomen. Dat hoeft helemaal niet ingewikkeld te zijn.
Wanneer we over voorouders spreken, denken we vaak aan ouders, grootouders en overgrootouders. Maar onze voorouderlijn gaat natuurlijk veel verder terug. Wat betekent het om daar even bij stil te staan?
Ook stenen en mineralen kunnen een plek krijgen in zo’n moment. Net als kaartendecks, symbolen of andere voorwerpen die voor jou betekenis hebben.
Wat kunnen wij zelf doen?
Tijdens mijn onderzoek naar planten en rituelen rondom sterven en begraven ben ik steeds meer gaan begrijpen dat zorgen niet ophoudt bij de dood. Herinneren kan óók een vorm van zorg zijn.
In deze lezing onderzoeken we daarom niet alleen de geschiedenis en betekenis van planten, maar kijken we ook naar wat we zelf kunnen doen. Hoe kun je op een eenvoudige en persoonlijke manier ruimte maken voor herinnering? Hoe kan een plant, een steen, een kaart of een klein ritueel helpen om stil te staan bij wie en wat je niet wilt vergeten?
De natuur vertelt ondertussen haar eigen verhaal.
Een verhaal over loslaten, terugtrekken, bewaren, vergaan en opnieuw beginnen.
En misschien brengt dat ons uiteindelijk bij een heel persoonlijke vraag:
Wat wil ik bewaren van mijn voorouders?
In deze lezing komen onder andere aan bod:
- Samhain en de donkere helft van het jaar
- Planten als stille getuigen
- Het landschap als archief
- De betekenis van *dodenminne*
- Planten die verbonden zijn met de dood en het herinneren
- De plant als brug tussen werelden
- Het maken van een altaar voor voorouders
- Onze verbinding met voorouders
- De grens tussen verschillende werelden
- De verbinding tussen stenen en planten
- Wat je zelf kunt doen
- Een ritueel voor Samhain
- Herinneren als vorm van zorg
- De natuur als leraar
Een lezing voor wie nieuwsgierig is naar de betekenis die planten, natuur en rituelen kunnen krijgen rond Samhain — en voor wie op een warme en persoonlijke manier wil stilstaan bij herinnering, voorouders en de kringloop van leven en dood.
Praktische informatie
- Duur: 90 minuten, inclusief Q&A en boeksigneren
- Locatie en catering worden door de organisator verzorgd (degene die de lezing boekt)
- Exclusief reiskosten: vergoeding voor reiskosten in overleg
Tarieven per groe
- tot 25 personen €250
- 25–50 personen €350
- 50-75 personen €450
- Grotere groepen op aanvraag
