“Is dit Vlier Aukje?”
Ze stuurde me deze vraag via een PB samen met een foto van een struik met grote witte schermen.
“Dat lijkt er wel op”, schreef ik terug, “Maar let ook even op de stam, de bladeren en de geur”.
Vlier is niet zo heel erg moeilijk te herkennen, maar kijk altijd goed naar alle andere kenmerken die een boom, struik of plant heeft voordat je gaat plukken.
Vlier herkennen
Vlier, Sambucus nigra, is een snelgroeiende struik of kleine boom met grijsbruine schors, holle takken en geveerde bladeren die tegenover elkaar staan. In mei en juni bloeit ze met brede schermen vol geurige, witte bloemen; in de nazomer ontwikkelen zich zwarte bessen in trossen. De struik groeit vaak aan bosranden, in hagen of bij oude erven en gedijt goed op stikstofrijke bodem.
En, je kunt van de bloesem een siroop maken.
Wederkerigheid
Voordat je gaat plukken vraag ik graag je aandacht voor ‘wederkerigheid’.
Oogsten uit de natuur lijkt gratis, maar wat geef je terug?
Om te kunnen blijven oogsten in de toekomst kun je iets terug doen voor de plekken waar je kruiden en eetbare wilde planten oogst.
Wanneer je alleen maar komt halen en je jouw zooi ook nog eens achterlaat, zal je in de jaren na een succesvolle oogst steeds minder kunnen vinden. Eten uit de natuur kan “gratis” blijven als jij helpt het gebied te onderhouden. Dit heet wederkerigheid; ‘Ik ontvang iets van jou en geef in dankbaarheid aan jou terug’.
Hoe?
- Ruim menselijk afval op (ook als het niet van jou is)
- Ondersteun planten en bomen in tijden van droogte
- Verzamel zaden van inheemse planten en help ze een handje door ze op geschikte plekken te zaaien.
- Pluk nooit alles leeg, er zijn veel meer mensen die oogsten, maar ook dieren en insecten die hiervan leven.
- Deel je kennis over respectvol wildplukken en biodiversiteit met anderen.
Als je deze principes volgt, draag je als wildplukker bij aan een gezondere, rijkere natuur en eer je het landschap waar je van oogst.
Recept Vlierbloesem siroop
- 15 – 25 bloemschermen van de Vlier
- 1 biologische citroen
- 1 kg suiker
- water
Werkwijze
Lees eerst even deze hele blog uit en ga dan oogsten.
Oogst 15 grote of maximaal 25 kleinere schermen van de Vlier. Meer heb je echt niet nodig.
Laat na het plukken de bloemschermen een poosje op de kop liggen op een wit laken of papier, zodat de beestjes eruit kunnen kruipen. Uitschudden werkt ook, maar is iets minder effectief.
Was de bloemen niet!
Verzamel alleen de bloemen, zonder steeltjes, in een pan en voeg voldoende water toe zodat ze helemaal onder water staan. Niet te veel, niet te weinig, Ik gebruik 1 liter.
Laat dit 24 uur staan met de deksel op de pan.
Zeef de volgende dag de bloemen en verzamel het water in een andere pan. Meet hoeveel water je over hebt gehouden. Voor iedere liter water voeg je 1 kg suiker toe. Was de citroen en snijdt deze in schijfjes. Deze voeg je toe aan het water en de suiker.
Breng dit mengsel aan de kook en laat het zachtjes doorpruttelen onder af en toe roeren.
Wanneer de siroop wat is ingedikt is het klaar en kun je het in een schone fles bewaren in de koelkast.
Houdbaarheid
Zelfgemaakte vlierbloesemsiroop, bereid met suiker en citroen, kun je doorgaans 6 maanden tot een jaar bewaren, mits je deze op de juiste manier maakt en opslaat. Hier zijn een paar belangrijke richtlijnen om een lange houdbaarheid te garanderen:
- Suiker als conserveermiddel
Suiker werkt als een natuurlijk conserveermiddel. Zorg ervoor dat je voldoende suiker gebruikt (vaak 1:1 verhouding met het water) om bederf tegen te gaan. - Citroen voor zuurtegraad
Citroen helpt de siroop zuurder te maken, wat bederf vertraagt. Het helpt ook tegen schimmelgroei. - Steriel werken
Steriliseer de flessen of potten waarin je de siroop bewaart. Dit kan door ze 10 minuten uit te koken of in de oven te verhitten. - Bewaren op een koele, donkere plek
Bewaar de siroop in gesteriliseerde flessen met een goede sluitdop op een koele, donkere plaats zoals een kelder of voorraadkast. Eenmaal geopend, in de koelkast bewaren en binnen enkele weken gebruiken. - Controleer altijd op bederf
Zelfs als je alles goed doet, controleer voor gebruik op tekenen van gisting (bubbels, druk op de dop), schimmel, of een afwijkende geur/smaak. Dan is het beter om het weg te gooien.
