Het is een drukte vanjewelste in onze voortuin.
Houtduiven die balanceren op de veel te dunne takjes van ons Krentenboompje. Ze maken de gekste capriolen om maar bij de besjes te komen. Merels proppen hun snavel vol met 2, 3, 4 besjes tegelijk, maar ook de andere vogels blijven maar snoepen van ons krentenboompje Amelechier lamerckii.
Ik oogst van de lagere takken, terwijl ik onder het plukken af en toe een besje in mijn mond stop.
De smaak is zoet, vooral wanneer het warm en zonnig weer is, komt deze zoetigheid nog meer naar voren. Ik vind ze smaken naar de bosbessen uit de winkel met een klein vleugje appel.
Juneberry of Serviceberry
Al in het voorjaar is Krentenboompje een van de eerste die bloeit en zo ook een van de eerste die bessen draagt. Ze wordt ook wel juneberry genoemd, of serviceberry in het Engels, omdat de bessen in juni rijp zijn.
Bij ons in het bos kom ik de boom best vaak tegen, maar vaker nog in tuinen.
Wanneer je op zoek gaat in oude kruidenboeken, dan zal je het Amerikaans Krentenboompje waarschijnlijk niet vinden. Dit komt, omdat deze boom pas in de 19e eeuw werd geïntroduceerd in ons land vanuit Noord-Amerika. We kennen wel een inheemse soort, dat is Amelechier ovalis. Deze is zeldzamer en beter bekend onder de naam Drents krentenboompje. Het verschil tussen deze twee bomen is dat de A. lamarckii lekkere bessen heeft met grote, glanzende lichtgroene eironde bladeren en in het voor jaar uitbundig bloeit in losse trossen. De A. ovalis is zeldzamer, ingetogener met klein, leerachtig, donkergroen en mat, ovaal blad, kleinere bloemen in compacte trossen en kleine, vrij droge blauw zwarte bessen.
Energy bar
Amelechier lamarckii bevat antioxidanten (anthocyaninen), mineralen (Fe, Mg, Ca), en vezels. Het werd medicinaal gebruikt door de oorspronkelijke volkeren van Noord Amerika. Dit nodigt uit voor verder onderzoek.
Het is bekend dat van de bessen een “energy bar” werd gemaakt die voorzag in voeding in barre omstandigheden. Ik zal het recept hieronder delen.
Zelf maak ik het liefste een saus van de bessen of doe een handje bessen door het cake beslag. Veel eten we er hier niet van, vanwege de amygdaline in de pitjes van de bessen*. Wanneer je er een saus van wilt maken kun je de besjes door een passeerzeef draaien. Zo kun je heerlijk genieten van de smaak van deze bessen zonder pit.
*Amygdaline, ook wel vitamine B17 genoemd, komt voor in pitten van fruit zoals abrikozen en perziken.Het is een cyanogeen glycoside dat in het lichaam kan worden omgezet in giftig cyanide. Volgens sommige bronnen zou deze stof werken tegen kanker. Er is geen wetenschappelijk bewijs dat amygdaline effectief is tegen kanker, volgens Cancer Research UK.Inname van grote hoeveelheden amygdaline kan leiden tot cyanidevergiftiging, waarschuwt het Voedingscentrum. Amygdaline is geen echte vitamine en vormt een gezondheidsrisico.
Recept
Voor de omnivoren onder ons een recept voor een energybar geïnspireerd op de pemmikan traditie van Noord-Amerikaans inheemse volken. In dit recept worden vlees, vet en bessen gecombineerd tot houdbare energiebronnen.
Ingrediënten:
– 1 kopje (ca. 150 g) gedroogde amelanchierbessen, fijngemalen
– 1 kopje (ca. 150 g) gedroogd vlees (bijvoorbeeld rund, hert of bizon), vermaalt tot poeder
– 2 eetlepels reuzel, of varkensspek kaka of gesmolten dierlijk vet
– (Optioneel) mespuntje zout of wilde kruiden naar smaak
Werkwijze:
Bereid het gedroogde vlees.
– Snijd mager vlees in dunne repen en droog deze in een oven op de laagste stand (~70 °C) gedurende 8–12 uur tot volledig droog maar nog enigszins buigzaam. (Je kunt ook gedroogd vlees kopen).
– Maal het vlees in een vijzel of foodprocessor tot een fijn poeder.
Droog de amelanchierbessen:
– Verspreid de bessen (met enkele gaatjes erin) op een bakplaat en droog ze eveneens in de oven of een de hydrator tot ze taai/droog zijn.
– Maal vervolgens tot poeder.
(liever geen pitjes in je reep? Draai de verse besjes dan door een passeerzeef en verspreid de pulp over een bakplaat en laat zo drogen.)
Meng de ingrediënten:
– Combineer het vleespulver en de bessenpoeder in een kom.
– Smelt het vet en giet deze erbij terwijl je roert—zorg dat het mengsel samenklontert, maar niet drijfnat is.
Vorm de bars:
– Druk het mengsel stevig in een rechthoekige schaal of vorm tot een compacte massa.
– Laat afkoelen totdat het vet stevig is (kamertemperatuur of koeling).
Snijd en bewaar:
– Snijd in repen/bars. Bewaar luchtdicht bij kamertemperatuur of koel voor langere houdbaarheid.
Traditioneel kon dit tot jaren meegaan.
Belangrijk: Werk schoon! droog het vlees en de bessen goed! Werk met aandacht. Dit verbetert de houdbaarheid van de energy bar.
Boekentip
Ik verzamel elke dag een handje bessen en daarnaast lees ik het boek “the service berry” van Robin Wal Kimmerer. Ze schrijft in dit prachtige boek over wederkerigheid en hoe een economie die gebaseerd is op wederkerigheid armoede helpt verkleinen. Aanrader!
Klik hier voor de link (klik).
Bronnen recept:
https://www.atlasobscura.com/articles/how-to-make-energy-bars-at-home
https://de.wikipedia.org/wiki/Felsenbirnen
https://nl.wikipedia.org/wiki/Pemmikan
